Конденсаторлар электр белән тәэмин итүдә мөһим роль уйный, алар, нигездә, чыгыш көчәнешен тигезләү һәм электр шау-шуын фильтрлау өчен кулланыла. Электр энергиясен вакытлыча саклап һәм сорау кискенләшкәндә аны чыгарып, конденсаторлар тотрыклы һәм чиста электр энергиясен сакларга ярдәм итә. Бу функция электрон җайланмаларның эшләвенә һәм озак хезмәт итүенә комачаулый торган көчәнеш тирбәнешләренең һәм шау-шуның йогынтысын киметүдә мөһим.
Моннан тыш, электр белән тәэмин итү җайланмаларындагы конденсаторлар йөкләнеш тогының кинәт үзгәрүләрен җайга салырга ярдәм итә. Җайланма күбрәк электр энергиясе кулланганда, конденсатор көчәнешнең сизелерлек кимүеннән башка кирәкле ток бирә, бу электр белән тәэмин итүнең тотрыклы булуын тәэмин итә. Бу мөмкинлек, аеруча, тотрыклы көчәнеш мөһим булган кушымталарда, мәсәлән, сизгер аудио җиһазларда яки төгәл санлы схемаларда, аларны электр белән тәэмин итүнең тигезсезлеге аркасында килеп чыга торган зыяннан саклый.
Моннан тыш, коммутацияләүче көч чыганакларында конденсаторлар коммутация ешлыкларын идарә итүгә зур өлеш кертә һәм энергияне үзгәртү процессына ярдәм итә. Аларның мондагы роле икеләтә: беренчедән, алар вакытлыча зарядны саклап калу юлы белән коммутация күчешләре вакытында югалган энергияне минимальләштерәләр, икенчедән, схемада өзеклек тудыручы комачаулауларны булдырмас өчен көч чыганагының чыгышын тигезлиләр. Бу икеләтә функция көч чыганагының эш нәтиҗәлелеген генә түгел, ә ул көчәйтә торган җайланманың гомуми эшчәнлеген дә яхшырта, энергиянең нәтиҗәле һәм нәтиҗәле кулланылуын тәэмин итә.
Алюминий электролитик конденсаторларның эшләмәүе электрон схемаларга сизелерлек тискәре йогынты ясарга мөмкин. Күпчелек техниклар моның турында гаҗәеп билгеләрне күргәннәр - кабарынкылык, химик агып чыгулар һәм хәтта өске өлешләрнең шартлавы. Алар эшләмәгәч, аларны үз эченә алган схемалар инде эшләнгәнчә эшләми - еш кына электр белән тәэмин итүгә тәэсир итә. Мәсәлән, эшләмәүче конденсатор даими ток чыганагының даими ток чыгару дәрәҗәсенә тәэсир итә ала, чөнки ул пульсацияләүче төзәтелгән көчәнешне максатчан рәвештә нәтиҗәле фильтрлый алмый. Бу уртача даими ток көчәнешенә китерә һәм йөкләнештә көтелгән чиста даими ток көчәнешеннән аермалы буларак, теләмәгән дулкынланулар аркасында тиешле тотрыксыз тәртипкә китерә. Мәсәлән, түбәндә сәламәт сызыклы электр белән тәэмин итү күрсәтелгән. Күргәнегезчә, чыгыш (Яшел сызык) - бик түбән дулкынланулы чагыштырмача чиста даими ток көчәнеше. Дулкынлану - конденсатор фильтрларга яки (тигезләргә) тиеш булган теләмәгән үзгәрүчән ток компоненты. Төзәтелгән дулкын формасының күтәрелү кырыенда (шәмәхә төстә) конденсатор зарядлана. Төшүче кырыенда, конденсаторда сакланган энергия йөкләнешкә киләсе күтәрелү кырыена кадәр аны бәйләргә җитәрлек көчәнеш бирә.
Киләсе мисалда чыгыш фильтры конденсаторы эшләмәгән шул ук электр белән тәэмин итү системасы күрсәтелгән. Конденсаторның ESR (эквивалент рәттән тоташтырылган каршылыгы) артканлыктан, схема инде планлаштырылганча эшләми. Бу ике нәрсәгә китерә. Конденсатор белән рәттән тоташтырылган өстәмә резистор кебек. Шулай ук, конденсатор пластиналарының өслек мәйданы эффектив рәвештә кимегән - сыйдырышлыкны киметә. Шуңа күрә, кирәкмәгән AC пульсациясен фильтрлау урынына, бу пульсация физик конденсатор эчендәге яңа кертелгән каршылык компонентында да, эффектив рәвештә кимегән сыйдырышлыкта да барлыкка килә. Бу йөкләнешкә карата кирәкле уртача даими ток дәрәҗәсеннән түбәнрәк булган пычрак чыгыш көчәнешенә (Яшел сызык) китерә. Шулай итеп, турыланган көчәнеш (шәмәхә төстә) артканда, конденсатор бу энергияне җитәрлек күләмдә саклый алмый - шуңа күрә төшү кырыенда чыгыш көчәнеше (яшел төстә) кимегән дәрәҗәгә төшә.
Конденсаторны алыштыру гадәттә бу проблеманы хәл итә. Схема тагын бер тапкыр планлаштырылганча эшли ала - кирәкмәгән дулкынлану көчәнешен фильтрлап, йөкләнешкә чиста даими ток көчәнеше бирә. Ләкин ни өчен бу капкачлар эшләми? Моны булдырмас өчен нәрсә эшләргә мөмкин? Моның кабатлануын ничек булдырмаска? Беренчедән, электролитик конденсаторларның гомере чикләнгән. Күпчелек алюминий электролитик конденсаторларның номиналь температурасында, сыйдырышлыкка һәм көчәнешкә карап, 1000 - 10000 сәгать эшләячәге гарантияләнә. Тәүлек әйләнәсе эшли торган электр белән тәэмин итү җайланмалары өчен (мәсәлән, "кабызу" төймәсенә электр белән тәэмин итүче җайланмалардагы кебек), бу 42 көннән 1 1/2 елга кадәр дәвам итә. Гомуми гомер шулай ук электр белән тәэмин итү җайланмасы йөкләнешенә, конденсатор тирәсендәге тирә-юнь температурасына (эш температурасы төшкәндә алар экспоненциаль рәвештә озаграк сәгатьләр эшли ала) һәм куллану циклына (җибәрү җайланмасы көненә күпме сәгать электр белән тәэмин ителгән) бәйле. Югары эш температурасы электролитик конденсаторларның электроникада иң еш эшләми торган компонентларның берсе булуының бер сәбәбе.
мәкалә: https://qr.ae/pCWki4
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 26 декабре